Học phí khóa ngoại ngữ và gói tập gym thường được trả trước cho nhiều tháng, có khi cho cả năm. Khi cơ sở đột ngột đóng cửa, người đã trả tiền đứng trước hai câu hỏi: phần dịch vụ chưa dùng được đòi lại theo căn cứ nào, và đòi theo trình tự nào. Bài viết dựa trên Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 và phần hợp đồng dịch vụ của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Trước tiên, hãy kiểm tra những gì
Việc đầu tiên là gom lại hợp đồng hoặc phiếu đăng ký, hóa đơn, chứng từ chuyển khoản và lịch sử sử dụng thực tế, để xác định rõ tổng số tiền đã trả, phần dịch vụ đã dùng và phần chưa dùng. Việc thứ hai là kiểm tra hợp đồng có điều khoản về chấm dứt và hoàn tiền hay không, và cơ sở còn địa chỉ liên hệ, người đại diện nào tiếp nhận phản ánh hay không.
Việc thứ ba là gửi yêu cầu bằng văn bản có lưu chứng cứ, thay vì chỉ trao đổi miệng hoặc qua tin nhắn với nhân viên bán hàng. Yêu cầu nên nêu rõ khoản tiền đề nghị hoàn cho phần dịch vụ chưa được cung cấp và thời hạn đề nghị trả lời.
Quy định đã được đối chiếu nói gì
Điều 42 của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 đặt ra khung cho hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục. Hợp đồng loại này phải được lập thành văn bản và cung cấp cho người tiêu dùng một bản, với thông tin chính xác, đầy đủ về các khoản phí, chi phí và cách thức tính phí có thể phát sinh. Quan trọng nhất, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác, người tiêu dùng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng tại bất kỳ thời điểm nào và chỉ phải thanh toán đối với phần dịch vụ mà mình đã sử dụng.
Khi dịch vụ được cung cấp không đúng nội dung đã giao kết hoặc cam kết, Điều 36 của luật này quy định bên kinh doanh phải thỏa thuận với người tiêu dùng để thực hiện một hoặc một số biện pháp khắc phục, trong đó có chấm dứt việc cung cấp dịch vụ và hoàn tiền cho người tiêu dùng. Bên kinh doanh chịu các chi phí thực hiện biện pháp khắc phục, và người tiêu dùng có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu việc cung cấp dịch vụ không đúng cam kết gây thiệt hại.
Về trình tự đòi tiền, Điều 31 của luật này buộc bên kinh doanh tổ chức tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại, và thông báo việc tiếp nhận trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được. Điều 54 liệt kê các phương thức giải quyết tranh chấp gồm thương lượng, hòa giải, trọng tài và Tòa án. Theo Điều 56 và Điều 57, bên kinh doanh phải tiến hành thương lượng trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu, và nếu từ chối thì phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do. Khi bên kinh doanh không trả lời hoặc từ chối không có lý do chính đáng, người tiêu dùng có quyền yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước hoặc tổ chức xã hội bảo vệ người tiêu dùng hỗ trợ thương lượng.
Những điểm còn chưa rõ
Các văn bản đã đối chiếu không quy định thứ tự ưu tiên thanh toán cho khách hàng trả trước khi doanh nghiệp đóng cửa, giải thể hoặc phá sản, cũng không nêu thời hạn hoàn tiền cụ thể cho trường hợp cơ sở ngừng hoạt động. Bài viết vì vậy không khẳng định bạn chắc chắn lấy lại được toàn bộ số tiền chưa sử dụng, mà chỉ nêu căn cứ yêu cầu và trình tự làm việc đã được luật ghi nhận.
Khi nào nên tìm hỗ trợ thêm
Nếu số tiền chưa sử dụng lớn, cơ sở đã đổi chủ, đóng cửa không thông báo hoặc có dấu hiệu nhiều khách hàng cùng bị ảnh hưởng, bạn nên gửi yêu cầu thương lượng bằng văn bản, lưu toàn bộ chứng cứ và cân nhắc tìm luật sư hoặc đề nghị tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hỗ trợ. Việc tập hợp chứng cứ của nhiều người mua cùng một gói dịch vụ thường giúp yêu cầu rõ ràng hơn.
Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính tham khảo để hiểu quy định pháp luật, được đối chiếu với văn bản chính thức tại thời điểm đăng và có ghi nguồn kèm theo. Đây không phải là ý kiến tư vấn pháp lý cho một trường hợp cụ thể. Với vụ việc riêng của mình, bạn nên đối chiếu văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.