Làm ăn chung thường bắt đầu bằng niềm tin và thỏa thuận miệng, nhưng khi đổ vỡ, phần vốn mỗi người đã góp là điều khó chứng minh nhất nếu không có giấy tờ ghi nhận. Luật Doanh nghiệp 2020 có hệ thống ghi nhận phần góp khá chặt chẽ cho mô hình công ty, gồm biên bản giao nhận, sổ đăng ký thành viên và giấy chứng nhận phần vốn góp. Bài viết trình bày những điểm đã đối chiếu được và ghi rõ giới hạn về phần dân sự chung chưa đọc được toàn văn.
Trước tiên, hãy kiểm tra những gì
- Kiểm tra thỏa thuận góp vốn được ghi ở đâu: điều lệ công ty, văn bản riêng giữa các bên, hay chỉ là thỏa thuận miệng.
- Lập danh sách từng khoản đã góp theo từng người, kèm chứng từ của từng khoản.
- Kiểm tra tài sản không phải tiền đã được định giá bằng văn bản và đã giao nhận, chuyển quyền sở hữu hay chưa.
- Kiểm tra bạn đã được ghi vào sổ đăng ký thành viên và được cấp giấy chứng nhận phần vốn góp hay chưa.
Quy định đã được đối chiếu nói gì
Tài sản góp vốn phải là tài sản định giá được bằng Đồng Việt Nam. Điều 34 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định tài sản góp vốn là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật và tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam. Chỉ chủ sở hữu hợp pháp hoặc người có quyền sử dụng hợp pháp mới được góp tài sản đó.
Góp vốn phải hoàn tất bằng chuyển quyền sở hữu hoặc biên bản giao nhận. Điều 35 quy định người góp vốn phải chuyển quyền sở hữu tài sản góp vốn cho công ty. Với tài sản có đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đất, người góp vốn phải làm thủ tục chuyển quyền cho công ty; với tài sản không đăng ký quyền sở hữu, việc góp vốn thực hiện bằng giao nhận có biên bản xác nhận, trừ trường hợp qua tài khoản. Biên bản giao nhận phải ghi loại tài sản, tổng giá trị, tỷ lệ trong vốn điều lệ, ngày giao nhận và chữ ký các bên. Việc góp vốn chỉ được coi là thanh toán xong khi quyền sở hữu hợp pháp đã chuyển sang công ty.
Tài sản không phải tiền phải được định giá và có trách nhiệm khi định giá cao hơn thực tế. Điều 36 quy định tài sản góp vốn không phải là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng phải được định giá và thể hiện thành Đồng Việt Nam bởi các thành viên, cổ đông sáng lập hoặc tổ chức thẩm định giá. Khi thành lập doanh nghiệp, việc định giá theo nguyên tắc đồng thuận hoặc do tổ chức thẩm định giá thực hiện; trường hợp tổ chức thẩm định giá định giá thì giá trị phải được trên 50% số thành viên, cổ đông sáng lập chấp thuận. Nếu định giá cao hơn giá trị thực tế, các thành viên, cổ đông sáng lập cùng liên đới góp thêm phần chênh lệch và chịu trách nhiệm về thiệt hại do cố ý định giá cao hơn thực tế.
Thời hạn góp đủ vốn điều lệ là 90 ngày. Điều 47 quy định thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên phải góp đủ và đúng loại tài sản đã cam kết trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Sau thời hạn này, thành viên chưa góp vốn đương nhiên không còn là thành viên; thành viên chưa góp đủ chỉ có quyền tương ứng phần vốn đã góp.
Phần góp được ghi nhận bằng giấy chứng nhận phần vốn góp và sổ đăng ký thành viên. Cũng theo Điều 47, khi góp đủ, công ty phải cấp giấy chứng nhận phần vốn góp cho thành viên. Điều 48 quy định công ty phải lập sổ đăng ký thành viên ngay sau khi được cấp giấy chứng nhận, ghi phần vốn góp, tỷ lệ, thời điểm góp vốn và giá trị tài sản góp của từng thành viên.
Những điểm còn chưa rõ
- Bộ luật Dân sự 2015 trong thư viện nguồn là bản quét chưa trích được chữ, nên bài viết không mô tả điều khoản cụ thể của bộ luật này.
- Góp vốn làm ăn chung mà không thành lập công ty cần căn cứ riêng, chưa đối chiếu trong đợt này.
- Trình tự giải quyết tranh chấp phần vốn góp nằm ngoài phạm vi các điều đã đối chiếu.
Khi nào nên tìm hỗ trợ thêm
Bạn nên tìm luật sư khi một bên không công nhận phần góp của bên kia, khi tài sản góp vốn giá trị lớn chưa được định giá bằng văn bản, hoặc khi công ty chưa lập sổ đăng ký thành viên dù vốn đã góp đủ. Hãy mang theo điều lệ, chứng từ chuyển tiền, biên bản giao nhận và văn bản định giá đã có.
Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính tham khảo để hiểu quy định pháp luật, được đối chiếu với văn bản chính thức tại thời điểm đăng và có ghi nguồn kèm theo. Đây không phải là ý kiến tư vấn pháp lý cho một trường hợp cụ thể. Với vụ việc riêng của mình, bạn nên đối chiếu văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.